Interview FD met Barry Madlener

donderdag, 04 november 2010 11:50

'Ik kan me niet altijd vinden in de scherpe toon, maar soms is het nodig'

Zeven weken mocht PVV'er Barry Madlener Geert Wilders bijstaan tijdens de formatie. Nu is hij terug op zijn post in het Europarlement. Hij is er naar eigen zeggen 'berucht', maar heeft ook een hoge aaibaarheidsfactor. 'Hoe kan zo'n aardige Madlener bij zo'n nare man als Wilders in één partij zitten?'

Verlegen, pragmatisch en ondernemend, zo typeert Europarlementariër Barry Madlener (41) zichzelf. Veel Nederlandse collega's vinden hem vooral een aardige kerel, al begrijpen ze niet hoe hij het uithoudt met een vierkoppige fractie in een parlement dat 736 leden telt. Buitenlandse Europarlementariërs reageren als een stier op een rode lap als de PVV'er het woord voert in Brussel of Straatsburg. Meermaals is hij voor racist uitgemaakt.

Het is wonderlijk dat deze makelaar via Leefbaar Nederland de politiek inrolde, eerst als Rotterdams gemeenteraadslid en daarna als Tweede Kamerlid. En nu zit hij dag in, dag uit in een parlement dat hij wil opheffen. Hoe houdt hij het vol? Voelt deze man met de hoge aaibaarheidsfactor zich wel thuis bij de partij die linkse journalisten de neus wil afhakken en die moslima's een soort hondenbelasting wil opleggen?

In wat voor gezin bent u opgegroeid? 

'Mijn vader was een echte Rotterdammer en mijn moeder was Friezin. Mijn vader had een goede baan, geen topbaan, in de haven en heeft in Oostvoorne een huis gebouwd om mijn zusje en mij groot te brengen in een rustig dorpje. Daar heb ik een romantische, idyllische jeugd gehad. Op mijn negentiende verhuisde ik naar Rotterdam om daar te gaan studeren aan de heao. Ik weet nog goed dat ik na twee dagen mijn racefiets kwijt was. Ik maakte daar kennis met stadsproblemen, criminaliteit en integratieproblemen. Ik woonde vlak achter "perron nul" waar honderden junks rondzwierven. En in die wijk woonden allochtone mensen die mij zeiden dat ik niet in een haltershirt over straat mocht. Na een paar jaar merkte ik dat ik minder gelukkig werd met mijn woonomgeving en dat dat mij ging beïnvloeden. Ik ging zelfs een beetje discrimineren, vond ik. Ik kreeg echt vooroordelen, van "daar heb je er weer zo een". Toen dacht ik: wat doet een woonomgeving toch veel met je.'

Wanneer begon uw politieke bewustzijn? 

'Dat was toen ik in de makelaardij ging. Ik kwam bij veel mensen thuis. Dan gingen de gesprekken vaak over files en tolpoortjes. Wim Kok zei toen nog dat Nederland een immigratieland was. Ik dacht: "Is-ie gek geworden?", Nederland is een van de dichtstbevolkte landen ter wereld. Toen las ik een tienpuntenplan van Leefbaar Nederland. Daar stond precies in wat mijn gevoel was. Dat was voor mij zo'n fris geluid dat ik dacht: ik ga ze gewoon helpen. Ik vond hen heel pragmatisch en ik ben een ondernemend type.'

Wilde u al actief worden als politicus?

'Nee, totaal niet. Ik was heel verlegen. Voor een groep mensen spreken en op de voorgrond staan, leek me helemaal niks. Dat meed ik als de pest. Zelfs voor een spreekbeurt op school meldde ik me nog ziek.'

Pim Fortuyn werd later de lijsttrekker van Leefbaar Nederland. Hij sloeg een heel scherpe toon aan. Voelde u zich daar bij thuis?

'Mwah. Ik leerde toen de politiek kennen. Dat is ook een strijd. We werden stelselmatig gedemoniseerd en in een bepaalde hoek geplaatst. Fortuyn benoemde de problemen en dat deed hij heel scherp. Toen hij fel werd over islamieten, moest ik daar wel eerst over nadenken. Voor mij was het onderwerp islam nieuw. Maar ik heb me er meer in verdiept en begreep toen beter waarom de integratie zo moeizaam gaat. Ik leerde dat dat ook door de cultuur komt.'

Maar er zit toch wel een grote stap tussen de problemen in uw buurt naar het anti-islamdenken?

'Ik werd natuurlijk opgevoed, zeker toen ik met Geert Wilders in contact kwam. Hij heeft mij geïntroduceerd in de wereld van schrijvers als Mark Steyn en Hans Jansen. Toen ging ik me meer verdiepen in de achtergrond, hoe het komt dat er grote cultuurverschillen zijn.'

Bent u wel eens vervelend benaderd omdat u PVV'er bent?

'Nee. Ik heb wel vaak vragen moeten beantwoorden, waarvan ik dacht, hoe kan je me nou zo'n vraag stellen? Zoals: waarom heb jij zo'n hekel aan buitenlanders?'

Is dat echt zo'n vreemde vraag?

'Dat vind ik een vreemde vraag. Alsof ik een hekel aan mensen zou hebben.'

Je kunt de aanval op de islam toch niet loskoppelen van moslims?

'Dat koppel ik dus wel los. Zo denk ik niet. Ik hou van mensen, ik heb geen hekel aan mensen, van niemand. Ik vind de islam een keuze. Je hoeft geen islam aan te hangen.'

Bij uw afscheid in de Tweede Kamer zei de voorzitter dat u een hoge aaibaarheidsfactor hebt. Is dat niet een groot contrast met de toon van Wilders?

'Hoe kan zo'n aardige Madlener bij zo'n nare man als Wilders in één partij zitten, bedoelt u dat? Nou, omdat Wilders ook een heel aardige man is. En wij doen dit niet om buitenlanders te pesten.'

Velen denken dat u eigenlijk niet zo'n hardliner bent als Wilders.

'Ik snap dat mensen dat denken, maar dat klopt niet. We zitten niet in de politiek om het voor sommige mensen slechter te maken, we zitten in de politiek om het voor iedereen beter te maken. En dan moet je je ook afvragen of Nederland een beter land wordt als we de islam ruimhartig toelaten. Mijn antwoord is nee.'

Maar zou u ook uitspraken als 'neuzen afhakken' of 'kopvoddentaks' doen?

'Ik snap wat u bedoelt, de scherpe toon van het debat. Kan ik me daarin vinden? Nou, niet altijd. Maar soms is het wel nodig om scherpe keuzes voor te leggen. In een debat worden zaken soms tot de kern toegesneden en dan mis je de nuance. Ik vind dat de aanwezigheid van ontzettend veel hoofddoeken in je omgeving vervreemdend werkt. Ga naar de markt in Rotterdam, dan weet je niet meer of je in Rotterdam bent of Mekka. Dat is het probleem van de islam.'

Maar vervreemdend is toch een heel andere kwalificatie dan vervuilend, zoals Wilders het zei?

'Kijk, wij houden nu een gesprek met een redelijk niveau, maar dat is niet voor iedereen weggelegd. Je moet iedereen willen bereiken. Onze achterban bestaat niet alleen uit mensen met een IQ van 140 die een studie hebben afgerond.'

Dus enig populisme is geoorloofd om de mensen te bereiken?

'Ik vind populisme een verkeerd begrip. Populisme heeft een negatieve lading en als je populaire onderwerpen aansnijdt, wordt dat als populisme afgedaan.'

Maar bij de kopvoddentaks ging het toch ook over een populaire manier van zeggen?

'Een begrijpelijke manier. Ik vind populisme op een enge manier proberen mensen te beïnvloeden en ze zand in de ogen te strooien. Dat is niet wat wij beogen. We komen met een kopvoddentaks om te ontmoedigen dat mensen met een religieus symbool, met een ideologisch symbool op hun hoofd rondlopen.'

Had u dat kunnen zeggen?

'Ik had dat kunnen zeggen, want Wilders heeft dat ook namens mij gezegd. Ik zat toen in Den Haag en Geert heeft dat aan de fractie voorgelegd en we hebben daar unaniem mee ingestemd. Het is niet zo dat Geert dat zomaar doet. Ik ben wel wat gematigder in mijn toon dan Geert, maar ik heb geen enkel probleem met die toon.'

Hoe bevalt het om in een parlement te werken dat u wilt opheffen? Is dat niet heel surrealistisch?

'Het is wel een surrealistisch parlement. Het was een enorme ervaring om lijsttrekker te zijn bij de Europese verkiezingen. Ik stond daar in één-op-ééndebatten, live op tv, dat verlegen jongetje uit Oostvoorne stond daar toch maar in een zaal met duizend man en camera's op zich tegenover Hans van Baalen. Toen we hier kwamen, was er niks, er waren lege kantoren, maar er was nog geen paperclip te vinden. Nu staat hier een organisatie waar ik leiding aan mag geven. We doen het goed en ik ben tevreden met wat we hier bereiken.'

Maar wat bereikt u dan?

 'Oppositie voeren. We zijn behoorlijk bekend als klein groepje. Ik denk dat we redelijk effectief oppositie voeren.'

Welk doel stelt u zich?

'We zitten hier om voor het Nederlands belang op te komen. Iedereen liep vroeger altijd bij verkiezingen met Europese vlaggetjes en iedereen ging voor Europa. Toen ik de verkiezingen ging doen, heb ik zelf de leus verzonnen "Voor Nederland". Dat heeft iedereen beïnvloed. Nu vraagt elke journalist aan Europarlementariërs wat ze voor Nederland doen.'

Maar zonder aansluiting bij een groep in het parlement kunt u toch niets bereiken?

'Daar ben ik het niet mee eens. Kijk maar wat ik in mijn eigen commissie met Turkije doe. Als je mijn naam googelt, zie je dat ik alle voorpagina's van kranten daar heb gehaald. Ik heb voor het eerst laten horen in Turkije dat heel veel mensen in Europa helemaal niet willen dat Turkije lid wordt. Toen ik hier kwam, was het parlement een soort vriendenclub die helemaal niet gewend was aan weerstand. Dat was hier allemaal pro-Europa.'

Het kabinet wil immigratierichtlijnen wijzigen. Daarvoor moet u hier toch allianties bouwen?

'Het is een illusie te denken dat wij met onze standpunten hier een meerderheid kunnen bereiken.'

Hoe houdt u plezier in uw werk?

'Collega's luisteren verdomd goed naar wat wij zeggen. 'Zeg, jullie zitten nu ook in de regering?', zeggen ze. We zijn redelijk berucht. Als ik had gedacht dat we met vier mensen in anderhalf jaar tijd de EU zouden afschaffen, dan stel je jezelf teleur.'

Maar er is nog nooit een amendement van u aangenomen.

'Je moet inderdaad politiek geduld kunnen opbrengen.'

Belde Wilders zomaar ineens op om te vragen of u wilde meeonderhandelen in Den Haag?

'Ik heb wekelijks contact met Geert. Hij is niet alleen een collega, maar ook een vriend van me. We kennen elkaar zolang, we vertrouwen elkaar. Ik kon me het wel voorstellen dat Geert me vroeg, misschien ook juist omdat ik niet in het dagelijkse Haagse circus zit.'

Hadden jullie een rolverdeling, 'good cop, bad cop'?

'Grappenmakend hebben Geert en ik dat wel eens tegen elkaar gezegd. Maar Geert was wel de hoofdonderhandelaar, ik was secondant. Geert voerde de boventoon en ik vulde aan of remde af waar nodig. Als de gemoederen te hoog opliepen, suggereerde ik om even een sigaretje te gaan roken. Zo'n proces duurt zeven weken en als je dat al die tijd alleen zou doen, vraag je je misschien op den duur af of je je partij nog wel bij je hebt.'

 Nou heeft Wilders natuurlijk altijd zijn partij bij zich.

'Ik begrijp waarom u dat zegt, maar onderschat de fractie niet. Dat is zeker geen stel jaknikkers. Geerts leiderschap is sterk, zeker, maar vooral omdat hij enorme politieke talenten heeft. Dat wordt zeer goed onderkend door de fractie. Iedereen weet dat als Geert zegt dat dit de goede koers is, dat je dan van goeden huize moet komen om het beter in te zien dan Geert.'

Door: Visser, M.;Hekking, H.D. (FD.nl)