De Europese Commissie is volledig de weg kwijt

In de jaren negentig ontsproot het idee om een Europees satellietnavigatie systeem te ontwikkelen. Het systeem, Galileo genaamd – naar de astronoom Galileo Galilei – zou Europa onafhankelijk maken van het Amerikaanse GPS en technologisch het meest geavanceerde satellietsysteem ter wereld worden. Volgens de oorspronkelijke planning, in 2000, zou Galileo in 2008 volledig operationeel zijn.

De kosten van het project werden geraamd op 3.3 miljard euro. Met private investeringen ter waarde van 1.5 miljard euro zouden de totale publieke investeringen beperkt blijven tot ‘slechts’ 1.8 miljard euro.Deelname van het bedrijfsleden aan het Galileo project is altijd een cruciale voorwaarde geweest voor zowel de Europese Commissie als de Nederlandse regering. Het publiek private partnerschap werd een"essentiële factor voor het succes van het Galileo programma” genoemd. In 2007 viel dit publiekprivate partnerschap echter uit elkaar en daarmee dus ook de hoeksteen van het project. In plaats van hun verlies te nemen besloten de Commissie en ESA het project over te nemen en alle kosten zouden publiekelijk worden opgevangen, kosten die in 2007 door tegenvallers inmiddels tot 5.5 miljard euro waren opgelopen.

Zoals gezegd werd het project toch voortgezet en drie jaar later - in 2010 - staat de teller ondertussen door verdere financiële tegenvallers op minstens 6.4 miljard euro. Ook dit bedrag zal niet volstaan en daarom heeft de Europese Commissie extra financiële middelen van 558 miljoen euro aangevraagd, hierdoor naderen de totale investeringskosten de 7 miljard euro - volledig gefinancierd uit publieke middelen.

Publiek geld dat wordt geïnvesteerd in een project dat ook volgens de Europese Commissie de concurrentieslag met GPS bij voorbaat al verloren heeft. De Commissie schat in dat de commerciële baten zullen liggen op 50-70 miljoen per jaar. Oorspronkelijk zouden tegenover deze commerciële baten operationele kosten worden gemaakt van 220 miljoen per jaar. Dat bedrag is veel te laag gebleken en is omhoog bijgesteld naar 750 miljoen per jaar. Met baten van maximaal 70 miljoen en kosten van 750 miljoen euro is er dus een gat van minimaal 680 miljoen euro per jaar ontstaan. Dit bedrag zal de komende decennia dus jaarlijks moeten worden uitgetrokken om het systeem in de lucht te houden en komt bovenop de eerdere 7 miljard aan investeringskosten om het systeem te ontwikkelen.

Verder blijft de politieke onderbouwing dat Galileo noodzakelijk is om onafhankelijk te blijven van de Verenigde Staten zwak. De Verenigde Staten hebben er geen enkel belang bij om Europese staten - nota bene Amerika’s grootste handelspartner en belangrijkste militaire bondgenoot in de NAVO - de toegang tot de 3e generatie GPS te ontzeggen.

Het is wat de PVV Eurofractie betreft daarom volstrekt onbegrijpelijk welk ander doel Galileo nog dient, behalve als gesubsidieerd Europees prestige project waar tientallen miljarden euro’s aan belastinggeld in verdwijnt. De PVV wil opheldering over deze kwestie en heeft in een serie vragen bij de Europese Commissie aangedrongen op een "exit strategie":

Vragen aan de Commissie:

De investeringskosten voor het satellietnavigatiesysteem Galileo zijn het afgelopen decennium gestegen van 3.3 miljard euro naar minstens 6.4 miljard euro – volledig te betalen uit publieke middelen. De verwachte operationele kosten zijn gestegen van een geraamde 220 miljoen euro naar 750 miljoen euro per jaar. Galileo heeft inmiddels tien jaar vertraging opgelopen en lijkt technologisch en commercieel niet te kunnen wedijveren met het Amerikaanse 3e generatie GPS.

1.) Kan de Commissie aangeven hoeveel additionele investeringen het Galileo programma nodig zal hebben om volledig te worden geoperationaliseerd. Zo neen, waarom niet?

2.) Kan de Commissie uiteenzetten waar deze eventuele additionele investeringen van worden gefinancierd? Zo neen, waarom niet?

3.) Kan de Commissie aangeven waar de jaarlijkse operationele kosten van 750 miljoen euro van worden gefinancierd? Zo neen, waarom niet?

4.) Is de Commissie het met de PVV eens dat eventuele additionele financiering indruist tegen eerdere conclusies dat Galileo vanaf 2007 geen publieke subsidie meer nodig zou hebben (COM(2000)750 final, p. 32.) Zo neen, waarom niet?

6.) Deelt de Commissie de mening van de PVV dat het onaanvaardbaar is dat Galileo door middel van miljarden euro´s aan subsidie in de lucht wordt gehouden. Zo neen, waarom niet?

7.) Is de Commissie met de PVV van mening dat dit project zo spoedig mogelijk moet worden beëindigd? Zo neen, waarom niet?

Laurence Stassen en Lucas Hartong zijn Europarlementariërs voor de Partij voor de Vrijheid en actief in de Commissies Transport en Budget