Belangenverstrengeling bij EU agentschap Voedselveiligheid

Bestuursleden op loonlijst bij lobbygroepen en commerciële bedrijven

De afgelopen dagen werd middels een aantal schandalen bekend dat Europarlementsleden hun wetgevingswerk laten beïnvloeden door lobbyisten die geld bieden voor het veranderen van wetten. Naar nu blijkt vindt deze beïnvloeding niet alleen plaats richting de Europarlementsleden, maar ook in een Europees agentschap.

De EU kent meerdere van deze agentschappen ofwel autoriteiten, die als taak hebben de EU en het Europees Parlement te adviseren op specifieke gebieden alsmede gedelegeerd uitvoering te geven aan taken op die beleidsterreinen. Eén van deze agentschappen, de European Food Safety Authority (EFSA) is nu in opspraak geraakt door een geval van  belangenverstrengeling onder ten minste vier leden van de 14-koppige bestuursraad. Deze vier leden zouden volgens de statuten van de autoriteit ´het publieke belang´ dienen te behartigen, maar zij staan op de loonlijst bij commerciële bedrijven en lobbygroepen.

Jiři Ruprich is bestuurslid bij de EFSA, maar tevens lid van het Tsjechische 'Danone Institute', dat wordt gefinancierd door het Franse 'Danone'. Dit bedrijf promoot voedingswaarde onderzoek. Uiteraard krijgt dit Danone Instituut ook een duit uit het EU-zakje van Europese gelden om onderzoek te doen. [1]

Mathias Horst is bestuurslid bij de EFSA, maar tevens directeur-generaal van de Federatie van de Duitse voedsel en dranken industrie BVE. [2] Deze organisatie behartigt de belangen van grote multinationals als Coca Cola, Unilever, Kraft en Kellog.

Piet Vanthemsche [3] durft te stellen dat zijn lidmaatschap van de Europese koepel van land­bouworganisaties (COPA) en zijn positie bij het Agri Investment Fund (belangen in de vleesindustrie en dierenvoeder) niet de schijn van belangenverstrengeling met zich meebrengt.

Milan Kováč is directeur van International Life Sciences Institute Europe (ILSI), een organisatie die wordt gefinancierd door de voedselindustrie en het begrip van wetenschap vanuit het oogpunt van de industrie dient te promoten. Daarnaast is hij ook nog lid van de European Food Information Council (EUFIC).

Het is niet de eerste keer dat EFSA zich op glad ijs begeeft. Diana Bánáti heeft reeds in oktober 2010 haar tweede functie bij de ILSI moeten opgeven om haar baan bij EFSA te kunnen behouden zonder aan geloofwaardigheid en onafhankelijkheid in te boeten.[4]

De EFSA wast haar handen in onschuld. In een schriftelijke reactie laat de Executive Director, Catherine Geslain-Lanéelle, weten dat "volgens de bestuursstatuten vier personen een achtergrond dienen te hebben in organisaties die de belangen van consumenten behartigen evenals andere belangen in de voedselindustrie".

PVV Europarlementslid Lucas Hartong: "Zo werkt dat dus in Europa. Vervolgens zet men vier lobbyisten aan het werk die nu onder andere beslissen over de kwaliteit en veiligheid van bepaalde producten voor consumenten in heel Europa. Dat vind ik een heel beangstigend feit. Ondertussen vergeet mevrouw Geslain te vermelden dat in diezelfde statuten van de raad van bestuur staat dat de leden van de raad van bestuur onafhankelijk zullen functioneren in dienst van het publieke belang.[5][5] Ik zie die onafhankelijkheid erg lastig vertegenwoordigd door lobbyisten, moet ik zeggen."

De PVV vindt dat met dit soort 'belangenbehartiging' van de Europese consument het heel goed zou kunnen gebeuren dat producten, waarvan de gezondheidsclaims en de veiligheid niet kunnen worden bewezen of gegarandeerd, toch met deze claims op de verpakkingen in de winkel belanden omdat dit beter uitkomt voor bijvoorbeeld Danone, Kraft, Coca-Cola of welk ander bedrijf dan ook, dat door middel van bovengenoemde personen invloed kan uitoefenen op EU beleid. Hartong: "Dit moeten we echt niet willen en de PVV roept deze personen op om hun functie op zo kort mogelijke termijn ter beschikking te stellen. Deze manier van beleidsbeïnvloeding en belangenverstrengeling moet gewoon stoppen."

De begroting 2011 voor dit agentschap EFSA bedraagt ruim €77 miljoen. Belastinggeld van de burger dat ten dienste van die burger dient te worden besteed, niet ten dienste van grote ondernemingen.

VRAGEN AAN DE COMMISSIE:

1.)
Is de Commissie op de hoogte van de volgende tekst in de ´EFSA Policy on declarations of interests´: "All EU officials and servants are required to act with independence and integrity, cannot deal with matters in which they have personal interests or hold interests likely to impair their independence". (2)

2.)
Is de Commissie met de PVV van mening dat het innemen van deze vier bestuurszetels ´namens het belang van consumenten´ onmogelijk en onverenigbaar is voor lobbyisten die op de loonlijst staan bij commerciële bedrijven en/of lobbygroepen, met name op basis van deze eigen tekst van EFSA: "The members of the Management Board shall undertake to act independently in the public interest" (art. 13.1)? (3)

3.)
De executive director van EFSA verdedigde zich door te stellen dat ´vier bestuursleden een achtergrond dienen te hebben in organisaties die de belangen van consumenten behartigen evenals andere belangen in de voedselindustrie´. Hoe valt dit te rijmen met de interne EFSA voorschriften dat de leden ´geen belangen mogen dienen die hun onafhankelijkheid ook maar enigszins in gevaar brengen´. Is de Commissie met de PVV van mening dat deze betrokken vier bestuursleden dus per direct hun functies bij de EFSA moeten opgeven?

4.)
Bent u met de PVV van mening dat EU agentschappen zo spoedig mogelijk moeten worden opgeheven en hun functies teruggegeven aan de betreffende agentschappen in de nationale lidstaten?

1) EFSA
2) bve-online.de
3) efsa.europa.eu/pietervanthemsche
4) gmwatch.org
5) efsa.europa.eu/rulesofprocedure